بازار پارچه همانقدر که رنگارنگ و جذاب است، میتواند فریبنده هم باشد. حتماً برای شما هم پیش آمده که پارچهای را به عنوان “جنس اعلاء” خریدهاید، اما پس از اولین دوخت یا شستشو، متوجه شدهاید که کلاه گشادی سرتان رفته است. پارچه پرز داده، زانو انداخته یا رنگش کدر شده است. در مورد پارچههای پرطرفداری مثل پارچه غواصی، به دلیل تقاضای زیاد، نمونههای فیک (Fake) یا درجه دو و سه در بازار فراوان است. اینجاست که مهارت تشخیص اصل بودن پارچه غواصی به یک ضرورت تبدیل میشود.
آیا راهی وجود دارد که بدون آزمایشگاه نساجی و تنها با لمس کردن و نگاه کردن، متوجه کیفیت پارچه شویم؟ پاسخ مثبت است. ما در مجموعه تخصصی فراپارچه با تکیه بر سالها تجربه در تأمین منسوجات، تکنیکهایی را میشناسیم که فروشندگان حرفهای از آنها برای تست کیفیت بار استفاده میکنند. در این مقاله قصد داریم این فوتوشکستها را به زبان ساده به شما آموزش دهیم تا دیگر هیچکس نتواند جنس بیکیفیت را به جای جنس اصل به شما بفروشد.
منظور از “پارچه غواصی اصل” چیست؟
قبل از اینکه سراغ روشهای تشخیص اصل بودن پارچه غواصی برویم، باید یک غلط مصطلح را اصلاح کنیم. در بازار ایران، وقتی میگوییم “اصل”، لزوماً منظورمان برند خاصی مثل آدیداس یا نایک نیست (چون اکثر پارچهها بینام هستند). منظور از “اصل بودن” در اینجا، کیفیت مواد اولیه و تکنولوژی بافت است. پارچه غواصی اصل باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
-
از الیاف فیلامنت یکسره (نه الیاف کوتاه و بازیافتی) تولید شده باشد.
-
درصد لاکرا (اسپندکس) استاندارد داشته باشد.
-
بافت آن متراکم و بدون درز باشد.
در مقابل، پارچههای تقلبی یا درجه پایین، معمولاً از ترکیب ضایعات پلاستیکی بازیافتی تولید میشوند که بوی بدی دارند و خاصیت کشسانی خود را سریع از دست میدهند.
تست اول: آزمون بازگشتپذیری (The Recovery Test)
این مهمترین و طلاییترین تست برای تشخیص اصل بودن پارچه غواصی است. پارچه غواصی فقط نباید کش بیاید، بلکه باید “برگردد”.
روش انجام:
-
یک تکه ۱۰ سانتیمتری از پارچه را بین دو دست بگیرید.
-
آن را با تمام قدرت بکشید تا طولش دو برابر شود.
-
سپس ناگهان رها کنید.
نتیجه:
-
پارچه اصل: مثل فنر و با سرعت به حالت اولیه برمیگردد و هیچ اثری از کشیدگی (موج افتادن) روی آن نمیماند.
-
پارچه تقلبی: به کندی برمیگردد و یا بدتر از آن، شل میشود و طولش کمی بیشتر از قبل میشود (اصطلاحاً جا میاندازد). اگر پارچه در فروشگاه جا انداخت، تصور کنید سر زانوی شلوار شما چه بلایی میآید!
تست دوم: آزمون نور و تراکم (The Light Test)
یکی از ویژگیهای پارچههای غواصی مرغوب، تراکم بالای بافت حلقوی آن است. روش انجام: پارچه را در حالت عادی (بدون کشیدن) جلوی نور خورشید یا لامپ مغازه بگیرید. اگر پارچه اصل باشد، نباید نور زیادی از آن عبور کند و بافت آن باید کاملاً یکدست و پر باشد. پارچههای بیکیفیت معمولاً بافت تنک و شلی دارند و نور به راحتی از منافذ ریز آنها رد میشود. این پارچهها هنگام دوخت زیر چرخ سوراخ میشوند.
اگر قصد خرید آنلاین پارچه غواصی را دارید، حتماً به عکسهای نمای نزدیک (Close-up) دقت کنید یا از فروشنده بخواهید گرماژ پارچه را تضمین کند. پارچههای گرم پایین معمولاً کیفیت کمتری دارند.
تست سوم: لمس سطح پارچه (The Touch Test)
حس لامسه شما بهترین ابزار برای تشخیص اصل بودن پارچه غواصی است.
-
لطافت: روی پارچه دست بکشید. پارچه اصل باید سطحی صیقلی، نرم و کمی روغنی (Sleek) داشته باشد. اگر زبری، دوندون بودن یا خشکی حس کردید، احتمالاً از الیاف پلیاستر نامرغوب (Staple fibers) استفاده شده که به زودی پرز میدهد.
-
حالت اسفنجی: پارچه را بین دو انگشت فشار دهید. پارچه غواصی باید کمی حالت پفکی و گوشتی داشته باشد. اگر پارچه مثل کاغذ نازک و تخت بود، احتمالاً پارچه “ریون” یا “استرج معمولی” است که به اسم غواصی فروخته میشود.
تست چهارم: آزمون سایش (The Rubbing Test)
بزرگترین کابوس خریداران، پرز دادن (Gilling) پارچه است. روش انجام: گوشهای از پارچه را روی خودش تا کنید و دو لایه را به مدت ۱۰ تا ۱۵ ثانیه محکم به هم بمالید.
-
نتیجه در جنس اصل: هیچ تغییری در سطح پارچه ایجاد نمیشود و همچنان صاف است.
-
نتیجه در جنس فیک: سطح پارچه کمی کدر میشود یا الیاف ریزی از آن بلند میشود که شروع پرزدهی است.
تست پنجم: بوی پارچه!
شاید عجیب به نظر برسد، اما بوی پارچه میتواند رازهای زیادی را فاش کند. پارچههای غواصی بیکیفیت که از مواد پتروشیمی بازیافتی و رنگهای ارزان قیمت تولید میشوند، بوی تند و زنندهی نفت یا پلاستیک سوخته میدهند که حتی با شستشو هم به سختی میرود. پارچه غواصی اصل، بوی خاصی ندارد یا بوی ملایم منسوجات نو را میدهد. اگر وارد مغازهای شدید و بوی تند شیمیایی حس کردید، در خرید خود تجدید نظر کنید.
مقایسه انواع موجود در بازار (چینی، کرهای، ایرانی)
برای اینکه در تشخیص اصل بودن پارچه غواصی حرفهای عمل کنید، باید بدانید مبدأ پارچه کجاست:
-
غواصی کرهای: پادشاه پارچههای غواصی است. بسیار متراکم، سنگین، با قابلیت کشسانی فوقالعاده و رنگهای زنده. قیمت آن گران است و معمولاً برای لباسهای مجلسی برند استفاده میشود.
-
غواصی چینی درجه یک: رایجترین نوع در بازار است. کیفیت قابل قبولی دارد و اگر از فروشنده معتبر بخرید، سالها کار میکند. اما نمونههای “چینی درجه دو” نیز فراوان هستند که کیفیت پایینی دارند.
-
غواصی ایرانی: در سالهای اخیر کارخانجات نساجی ایران توانستهاند پارچههای غواصی باکیفیتی تولید کنند که با نمونههای چینی رقابت میکند. این پارچهها معمولاً قیمت مناسبتری دارند و از نظر ثبات رنگی بسیار خوب عمل کردهاند.
راهنمای تشخیص در خرید اینترنتی
در خرید آنلاین نمیتوانید پارچه را لمس کنید، پس چطور تشخیص دهیم؟
-
ضمانت بازگشت: فقط از سایتهایی خرید کنید که ضمانت مرجوعی کالا در صورت عدم تطابق کیفیت را دارند.
-
توضیحات دقیق: به دنبال کلماتی مثل “گرم بالا”، “ضد پرز”، “تمام کش” و “لاکرا دار” باشید. فروشندهای که به جنس خود مطمئن است، این ویژگیها را کتباً تضمین میکند.
-
قیمتهای پرت: هیچ ارزانی بیدلیل نیست. اگر قیمت یک پارچه غواصی نصف قیمت عرف بازار بود، شک نکنید که گرماژ آن پایین است یا از مواد ضایعاتی تولید شده است.
جمعبندی
خرید پارچه اصل، نوعی سرمایهگذاری روی زمان و انرژی شماست. هیچچیز بدتر از این نیست که ساعتها وقت صرف دوختن لباسی کنید که پارچهاش لیاقت هنر شما را ندارد. با استفاده از تکنیکهای تشخیص اصل بودن پارچه غواصی مثل تست کشش (بازگشتپذیری)، بررسی عبور نور، تست سایش و بوی پارچه، میتوانید مثل یک کارشناس خبره خرید کنید.
ما در faraparcheh افتخار میکنیم که تمامی پارچههای غواصی موجود در انبار خود را قبل از عرضه، از فیلترهای دقیق کنترل کیفیت عبور میدهیم. ما تضمین میکنیم که پارچه ارسالی، دقیقاً همان مشخصاتی را دارد که شما انتظار دارید؛ بدون پرز، بدون آبرفت و با کشسانی عالی.
حالا که پارچه اصل را تشخیص دادید و خریدید، برای اینکه کیفیت آن را سالها حفظ کنید، حتماً مقاله قبلی ما با عنوان اصول نگهداری پارچه غواصی را مطالعه کنید.
سوالات متداول
۱. آیا پارچه غواصی اصل براق است؟ لزوماً خیر. پارچه غواصی در دو نوع مات و براق تولید میشود. براق بودن نشانه اصل بودن نیست؛ بلکه نشانه نوع تکمیل پارچه است. اما براقیت باید یکدست و زیبا باشد، نه مثل پلاستیک ارزان.
۲. سادهترین راه تشخیص غواصی از ریون چیست؟ پارچه غواصی ضخیمتر است و پف دارد (حالت اسفنجی)، اما ریون نازکتر است و به شدت ریزش دارد و روی دست لیز میخورد. همچنین غواصی ایستایی دارد ولی ریون کاملاً لخت است.
۳. آیا ضخامت بیشتر نشانه اصل بودن است؟ ضخامت (گرماژ) به کاربرد پارچه مربوط است نه لزوماً اصل بودن. اما پارچههای خیلی نازک که پشت آنها دیده میشود، معمولاً کیفیت پایینی دارند. غواصی استاندارد باید بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ گرم وزن داشته باشد.
۴. از کجا بفهمیم پارچه رنگ پس میدهد؟ یک دستمال خیس سفید همراه داشته باشید و روی لبه پارچه بکشید. اگر پارچه اصل باشد و فرآیند رنگرزی (Dyeing) درستی داشته باشد، دستمال نباید رنگی شود. پارچههای تقلبی معمولاً ثبات رنگی پایینی دارند.