خرید یک پارچه باکیفیت تنها نیمی از راه است؛ نیمه دیگر، هنر تبدیل آن به لباسی خوشدوخت و ماندگار است. بسیاری از خیاطان، حتی افراد باتجربه، گاهی هنگام کار با پارچههای کشی و مدرن دچار چالش میشوند. پارچه غواصی اگرچه یکی از خوشدوختترین پارچههای بازار است، اما قلقهای خاص خود را دارد که عدم رعایت آنها میتواند منجر به تاب خوردن درزها، سوراخ شدن بافت پارچه یا دفرمه شدن لباس شود. دانستن نکات مهم پارچه غواصی در مرحله برش و دوخت، تفاوت بین یک کار آماتور و یک دوخت مزونی را رقم میزند.
ما در مجموعه فراپارچه همواره معتقدیم که آگاهی مشتریان و خیاطان از جزئیات فنی، باعث رضایت نهایی از محصول میشود. در این مقاله قصد داریم چکلیستی از حیاتیترین نکاتی که باید قبل از قیچی زدن پارچه بدانید را بررسی کنیم. اگر نمیخواهید زحماتتان به هدر برود، این راهنمای عملی را از دست ندهید.
۱. نکات مهم پارچه غواصی در مرحله آمادهسازی و برش
اولین قدم، آمادهسازی پارچه است. شاید فکر کنید چون پارچه غواصی چروک نمیشود، نیازی به آمادهسازی ندارد، اما سخت در اشتباهید.
شستشوی اولیه (Pre-wash)
اگرچه پارچه غواصی آبرفت چندانی ندارد، اما یکی از نکات مهم پارچه غواصی این است که قبل از برش، یکبار آن را بشویید. این کار باعث میشود مواد شیمیایی باقیمانده از کارخانه و آهار احتمالی پاک شود و پارچه به حالت طبیعی خود برگردد.
خواب و راه پارچه (Grainline)
پارچه غواصی معمولاً از دو جهت یا چهار جهت کشسانی دارد.
-
تشخیص راه: پارچه را بکشید؛ جهتی که کشسانی بیشتری دارد (معمولاً عرض پارچه) باید دور بدن قرار بگیرد تا لباس راحت باشد.
-
خواب پارچه: دستتان را روی پارچه بکشید. اگرچه غواصی مخمل نیست، اما ممکن است سایه روشن اندکی داشته باشد. تمام الگوها را باید در یک جهت روی پارچه قرار دهید تا پس از دوخت، سایه نیندازد.
ابزار برش
این پارچه ضخامت و انسجام بالایی دارد. استفاده از قیچی کند باعث جویده شدن لبههای پارچه میشود. برای برش پارچه غواصی حتماً از قیچی تیز یا کاتر چرخشی (Rotary Cutter) استفاده کنید تا لبههایی تمیز و صاف داشته باشید. خبر خوب اینکه لبههای این پارچه ریشریش نمیشود، بنابراین کار شما آسانتر است.
۲. انتخاب سوزن و نخ مناسب؛ کلید موفقیت
شاید مهمترین بخش از لیست نکات مهم پارچه غواصی، انتخاب سوزن باشد. استفاده از سوزن اشتباه فاجعه به بار میآورد!
-
سوزن: هرگز از سوزنهای معمولی (Universal) استفاده نکنید. نوک تیز این سوزنها بافت حلقوی پارچه را پاره میکند و باعث در رفتن نخ پارچه میشود. حتماً از سوزن ژرسه (Ball Point)، سوزن استرچ (Stretch) یا سوزنهای سر آبی (شماره ۷۵/۱۱ یا ۹۰/۱۴ بسته به ضخامت پارچه) استفاده کنید. نوک گرد این سوزنها به جای پاره کردن الیاف، از بین آنها عبور میکند.
-
نخ: فقط از نخهای پلیاستر باکیفیت استفاده کنید. نخهای پنبهای قدیمی خاصیت کشسانی ندارند و وقتی پارچه کش میآید، نخ پاره میشود و درز لباس باز میشود.
۳. تنظیمات چرخ خیاطی
برای دوخت پارچههای ضخیم و کشی مثل غواصی، باید تنظیمات چرخ را تغییر دهید:
-
کشش نخ (Tension): درجه کشش نخ را کمی کمتر کنید (عدد کمتر). کشش زیاد باعث جمع شدن پارچه در زیر دوخت میشود.
-
فشار پایه: اگر چرخ شما قابلیت تنظیم فشار پایه را دارد، آن را کاهش دهید تا پارچه زیر پایه کشیده نشود.
-
نوع پایه: اگر احساس کردید پارچه زیر چرخ حرکت نمیکند یا لیز میخورد، از “پایه تفلون” یا “پایه غلطکدار” استفاده کنید.
۴. انتخاب نوع دوخت (Stitch Type)
یکی دیگر از نکات مهم پارچه غواصی این است که بدانید دوخت راسته معمولی، دشمن پارچههای کشی است. وقتی شما با دوخت مستقیم (Straight Stitch) میدوزید، نخ قابلیت کشسانی ندارد و با اولین حرکت یا پوشیدن لباس، صدای پاره شدن دوخت را میشنوید!
-
دوخت زیگزاگ باریک: بهترین گزینه برای چرخهای خانگی است. تنظیمات را روی زیگزاگ با عرض کم (۰.۵ تا ۱ میلیمتر) و طول متوسط (۲.۵ تا ۳ میلیمتر) قرار دهید. این حالت ظاهری شبیه خط راست دارد اما خاصیت کشسانی را حفظ میکند.
-
دوخت صاعقهای (Lightning Stitch): بسیاری از چرخهای مدرن این دوخت مخصوص پارچههای استرچ را دارند.
-
سردوز (Overlock): ایدهآلترین حالت استفاده از چرخ سردوز چهار نخ است که همزمان لبه را تمیز میکند و دوختی بسیار منعطف ایجاد میکند.
۵. اتوکشی؛ احتیاط شرط عقل است
پارچه غواصی از الیاف مصنوعی (پلیاستر) ساخته شده و نسبت به حرارت حساس است. رعایت نکات مهم پارچه غواصی در اتوکشی مانع از برق افتادن و ذوب شدن لباس میشود:
-
هرگز اتوی داغ را مستقیم روی پارچه نگذارید.
-
درجه اتو را روی “Synthetics” یا کمترین حرارت قرار دهید.
-
حتماً از یک پارچه نخی سفید و تمیز به عنوان محافظ (Press Cloth) بین اتو و لباس استفاده کنید.
-
به جای کشیدن اتو روی پارچه، آن را بگذارید و بردارید (پرس کنید) تا پارچه دفرمه نشود.
۶. لبهدوزی و پایین لباس (Hemming)
چطور لبههای آستین و پایین لباس را تمیز بدوزیم؟
-
دوخت میاندوز: اگر به چرخ صنعتی دسترسی دارید، دوخت میاندوز (Coverstitch) حرفهایترین روش است (همان دوخت دو ردیفه که پایین تیشرتها میبینید).
-
سوزن دوقلو (Twin Needle): در چرخهای خانگی با استفاده از سوزن دوقلو میتوانید نمایی شبیه به میاندوز ایجاد کنید.
-
بدون دوخت (Raw Edge): از آنجا که پارچه غواصی ریش نمیشود، در برخی مدلهای مدرن و کژوال، طراحان لبه لباس را قیچی کرده و بدون توگذاری رها میکنند. این کار باعث میشود لبه لباس ضخیم نشود و ریزش بهتری داشته باشد.
جمعبندی
کار با پارچه غواصی لذتبخش است، به شرطی که ابزار و تکنیک درست را بشناسید. مرور نکات مهم پارچه غواصی به ما یادآوری میکند که استفاده از سوزن ژرسه، نخ پلیاستر، دوخت زیگزاگ و اتوکشی با محافظ، چهار رکن اصلی دوخت این پارچه هستند. با رعایت این موارد، لباسی خواهید دوخت که نه درزهایش باز میشود و نه پارچهاش آسیب میبیند؛ لباسی که همتراز با برندهای معتبر خواهد بود.
امیدواریم این نکات فنی برای شما راهگشا باشد. اگر به دنبال پارچهای هستید که ارزش وقت و هنر شما را داشته باشد، کیفیت محصولات faraparcheh بهترین بوم برای هنر خیاطی شماست.
برای اینکه بدانید چگونه بهترین نوع این پارچه را برای پروژه خود خریداری کنید، حتماً مقاله قبلی ما با عنوان چطور پارچه غواصی انتخاب کنیم را مطالعه کنید.
سوالات متداول
۱. چرا هنگام دوخت پارچه غواصی، نخ پاره میشود؟ این مشکل معمولاً به سه دلیل رخ میدهد: ۱. استفاده از نخ پنبهای بیکیفیت یا پوسیده. ۲. استفاده از سوزن نامناسب که باعث اصطکاک میشود. ۳. سفت بودن بیش از حد کشش نخ (Tension) دستگاه.
۲. آیا پارچه غواصی نیاز به لایی چسب دارد؟ در اکثر موارد خیر. پارچه غواصی خودش ایستایی و قوام کافی دارد. استفاده از لایی چسب معمولی ممکن است باعث شود پارچه خاصیت کشسانی خود را در آن ناحیه از دست بدهد و روی پارچه موج بیفتد.
۳. چرا درزهای لباس غواصی من چین میخورد؟ احتمالاً پارچه را هنگام دوختن با دست میکشید. پارچه باید به آرامی توسط دندانههای چرخ (کارپیشبر) هدایت شود. همچنین فشار زیاد پایه چرخ هم میتواند عامل این مشکل باشد.
۴. برای پارچه غواصی از چه شماره سوزنی استفاده کنیم؟ برای غواصیهای نازک و متوسط، سوزن ژرسه (سر آبی) شماره ۱۱ (۷۵) و برای غواصیهای ضخیم و ساندویچی، شماره ۱۴ (۹۰) مناسب است.